Alarm smogowy. Piotr Woźny, pełnomocnik premiera, o zmianie przepisów

Kiedy będzie ogłaszany alarm smogowy? "Finalna postanowienie przed sezonem grzewczym"

Nowe poziomy alarmowania o smogu, dzięki którym mielibyśmy być częściej ostrzegani poprzednio dużym zanieczyszczeniem powietrza, potrafią się pojawić dopiero jesienią, przed sezonem grzewczym a mianowicie wynika z wypowiedzi pełnomocnika premiera do spraw Aplikacji Czyste Powietrze Piotra Woźnego.

Zgodnie z rozporządzeniem ministra środowiska z 2012 r. w Polsce alert smogowy ogłaszany jest według przekroczeniu średniodobowej wartości 300 mikrogramów na metr sześcienny dla pyłu PM10. Pułap informowania w wypadku PM10 wówczas 200 mikrogramów.

Polskie normy są najwyższe przy Unii Europejskiej (najpóźniej ogłaszany jest alarm smogowy). Krajowe miasta należą ponadto do najbardziej zanieczyszczonych smogiem po Europie.

Drony przy walce ze smogiem. "Miasta do tej pory działały na ślepo"

"To jest dobry czas"

Nad nowymi propozycjami, projektem rozporządzenia, które wprowadzić ma w wyższym stopniu restrykcyjne (obniżone progi powiadamiania i alarmowania o smogu) pracują dwa ministerstwa: środowiska i zdrowia oraz zespół pełnomocnika ds. Programu Dziewicze Powietrze.

Pierwotnie świeże przepisy miały się pojawić do końca marca. Prace nad nowym prawem się jednak przedłużają.

Pełnomocnik premiera ds. Programu Nieskalane Powietrze Piotr Woźny rzekł, że dyskusja nad nowymi przepisami wynika głównie wraz z propozycji, jakie przedstawił resort zdrowia. Eksperci ministerstwa pragną znacznie obniżyć próg, od momentu którego istnieje obowiązek powiadamiania o smogu i ogłaszania alarmu. Ich zdaniem obywatele powinni być również uprzednio informowani o możliwościach ogromnych stężeń smogu.

- Mamy propozycję ekspertów Ministerstwa Zdrowia i to surowiec do dyskusji odnośnie tematu tegoż, jak to rozporządzenie docelowo powinno wyglądać. Mamy parę miesięcy przed sezonem zimowym i to jest porządny czas, by przełożyć wówczas na język przepisów upoważnienia - wskazał Woźny.

Pełnomocnik podkreślił, że nowe poziomy informowania i alarmowania o smogu muszą być przedyskutowane z samorządami, które są odpowiedzialne za przekazywanie informacji o zanieczyszczeniach powietrza obywatelom. Niektóre gminy w związku z dużymi zanieczyszczeniami wprowadzają też darmową komunikację komunalną. Woźny wskazał, że samorząd małopolski w swoim projekcie ochrony powietrza chce wprowadzić poziom alertu smogowego przy przekroczeniu 150 mikrogramów dzięki m sześc. dla pyłu PM10.

- Jestem przekonany, że przed sezonem grzewczym (tegorocznym - red. ) będzie finalna postanowienie, odnośnie do tych progów. Będzie musiała ona uwzględniać głosowanie ekspertów, jak i konwersacji z samorządowcami - zaznaczył Woźny.

Poziomy alarmów smogowych w wybranych krajach

Propozycja ministerstwa

Na początku kwietnia resort środowiska zaproponował nowe poziomy informowania i alarmowania na temat smogu - odpowiednio w poziomie 250 i 150 mikrogramów na metr sześcienny dla pyłu PM10. Były one skrytykowane przez Lokalny Alarm Smogowy (PAS). Aktywiści z PAS wskazywali, hdy mimo proponowanego przez MŚ obniżenia poziomów nadal byłby one najwyższe w UE i byłby trzykrotnie lepsze niż we Francji bądź we Włoszech.

Europejskie miasto na wojnie wraz ze spalinami. "Cichy zabójca"

PAS przekonuje, że gdyby przyjąć takie progi alarmowania, jakie zaproponowało MŚ, to w Małopolsce w 2018 roku nie było oraz jednego dnia, w którym ogłoszono by alarm smogowy. Na Śląsku takich dzionki mieliśmy w całym ubiegłym roku tylko trzy.

Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują, że dopuszczalne stężenia dobowe dla pyłu PM10 nie powinny wykraczać 50 mikrogramów, a gwoli pyłu PM2, 5 - 25 mikrogramów na metr sześcienny.

Groźny smog

W przypadku wystąpienia ogromnego smogu i przekroczenia pułapu informowania dla pyłu PM10 w powietrzu, w zamiarze zmniejszenia narażenia na wysokie stężenia zanieczyszczeń w powietrzu, małym dzieciom, kobietom przy ciąży, osobom starszym a także osobom z chorobami serca lub układu oddechowego zaleca się ograniczenie przebywania poza budynkami. W takiej sprawy zalecane jest również powstrzymanie się od aktywności cielesnej na otwartym powietrzu.

Z kolei w wypadku przekroczenia poziomu alarmowego dla pyłu PM10, ze aspektu na bardzo wysokie stężenia zanieczyszczeń w powietrzu, zaleca się ograniczenie przebywania poza budynkami do niezbędnego minimum. Frakcja samorządów w przypadku wystąpienia poziomów alarmowych wprowadza bezpłatne przejazdy komunikacją miejską.

Z raportów WHO i agend europejskich wynika, że z przyczyny smogu i powikłań wynikających ze złej jakości powietrza, w Polsce umiera 47 tys. osób na rok. Za największe emisje skażeń, w tym pyłów zawieszonych PM2, 5, PM10 i benzo(a)pirenu odpowiada sektor bytowo-komunalny (np. piece grzewcze, palenie śmieci) oraz transport.